:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Ciekawi ludzie, Wszystko dobrej ziemi - zdjęcie, fotografia

Niebawem ukaże się najnowsze dzieło o powiecie lipnowskim. Autorem jest profesor Mirosław Krajewski, a okazją do wydania książki istotne dla kraju i Ziemi Dobrzyńskiej rocznice

„Powiat lipnowski. Materiały monograficzne i albumowe. Na 100-lecie odzyskania niepodległości” to 612-stronicowa monografia wydana w dużym, albumowym formacie, zaopiniowana przez dr hab. Annę Stogowską i dr Andrzeja Graczkowskiego, a napisana przez profesora Mirosława Krajewskiego. Znajdziemy w tej książce liczne fotografie i wieści o miastach i wsiach naszego powiatu, o krajobrazie, dziejach i tożsamości Ziemi Dobrzyńskiej, o herbach, gminach, gospodarce, zabytkach, kościołach i ludziach, znanych i mniej znanych. A to wszystko autor przedstawia na tle historycznym, sięga do zamierzchłych wydarzeń, od najazdów szwedzkich po odrodzenie powiatu lipnowskiego. To właśnie z tej monografii dowiemy się jaki wpływ na region lipnowski miały ważne wydarzenia, bitwy, wojny, decyzje i jak kształtował się powiat.

Blisko 650 lat powiatu

– Monografia ukaże się niebawem w dużym, bo tysięcznym nakładzie – mówi Mirosław Krajewski. – Chcę w niej przede wszystkim ukazać w obszernym rysie przeszłość powiatu lipnowskiego, wskazując cały czas na pełną kompatybilność z historią Ziemi Dobrzyńskiej. Stąd np. przedstawiając obecne symbole powiatu: herb, flagę, sztandar i pieczęcie władz powiatowych, sięgam do historii symboliki całej ziemi, powiatu, który pojawił się na mapie Królestwa Polskiego w 1371 roku, a zatem za trzy lata powiat lipnowski powinien świętować swoje 650-lecie. Sporo miejsca w pracy poświęcamy zagadnieniom geograficzno-historycznym, bowiem wciąż zdecydowana większość mieszkańców powiatu uważa, że naturalne granice powiatu i Ziemi Dobrzyńskiej wyznaczają trzy rzeki: Wisła, Skrwa i Drwęca, a nie siedem, można powiedzieć – wykorzystując tu starotestamentalną symbolikę – siedem szczęśliwych rzek, gdy chodzi o całą historyczną ziemię dobrzyńską: Drwęca, Rypienica, Pisiak, Pissa, Brynica, Skrwa i Wisła. Prostujemy wreszcie kwestię poprawności ortograficznej nazwy własnej Ziemia Dobrzyńska, wskazując przy tym także na uwarunkowania i odniesienia retrospektywne. Praca nie pretenduje do monografii sensu stricto. Stanowi natomiast kompendium wiedzy o geograficzno-historycznych i społeczno-ekonomicznych uwarunkowaniach przestrzeni powiatu w granicach historycznych. Stąd w pracy znajdą się wydarzenia i fakty dotyczące miejscowości i gmin, które były w granicach tego powiatu w okresie I Rzeczypospolitej, okresie zaborów (1793-1918), II RP (do 1939 r.) oraz czasu ostatniej wojny.

Dawni popularyzatorzy

Dziejami powiatu lipnowskiego, jak wyjaśnia Mirosław Krajewski, zajmowało się w przeszłości stosunkowo niewielu badaczy i popularyzatorów. Przed wojną do tego grona należeli przede wszystkim działacze społeczni: Kazimierza Keller i burmistrz Lipna, Zygmunt Uzarowicz oraz samorządowi, nie zapominając o pierwszej monografii Ziemi Dobrzyńskiej, w tym powiatu lipnowskiego z 1825 roku Gawareckiego. Po drugiej wojnie światowej, w istocie aż do połowy lat 70. XX wieku, historia regionalna była na swój sposób reglamentowana przez władze PRL. Umiejętnie z tej formuły potrafił, zdaniem profesora, wydostać się doktor Rajmund Lewandowski, który przy okazji wystaw regionalnych w Lipnie wydawał drukiem niewielkie, ale pożyteczne broszury, traktujące głównie o XIX- i XX-wiecznej historii Lipna i powiatu. Na początku lat 90. spiritus movens popularyzacji przeszłości miasta i powiatu okazał się niestrudzony działacz społeczny Tadeusz Chojnicki, do którego kilka lat potem dołączył nauczyciel ZST Zenon Góźdź. Ten pierwszy reaktywował już w 1989 roku przedwojenny tytuł regionalny „Gazeta Lipnowska”, który ukazuje się szczęśliwie do dziś, głównie za przyczyną wytrawnej badaczki dziejów Lipna Doroty Kosteckiej.

Wiadomo coraz więcej

Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku istotne zasługi dla badań i popularyzacji dziejów powiatu lipnowskiego, głównie zaś Skępego i okolic wzniósł nauczyciel Liceum Pedagogicznego w Wymyślinie Władysław Drzewiecki i to zarówno poprzez artykuł z 1989 roku w „Ziemi Dobrzyńskiej”, szereg artykułów w innych dziennikach, ale także pozostawione obszerne wspomnienia, które ukazały się dzięki staraniom Mirosława Krajewskiego w siedem lat po śmierci autora. Od końca lat 90. aż do dzisiaj wielką inwencją twórczą i osobistym zaangażowaniem, graniczącym z poświęceniem dla sprawy, okazał Ryszard Specjalski, rodak z Głodowa, który poza pojedynczymi monografiami dorobił się uznanej serii wydawniczej. Na początku obecnej dekady kolejnymi osobami dbającymi o rozwój badań nad tą częścią Ziemi Dobrzyńskiej okazały się głównie dwie postacie: ks. Mariusz Budkiewicz i Dorota Kostecka. Z ich inspiracji i przy osobistym, walnym udziale ukazało się w ostatniej dekadzie w Lipnie kilka ważnych pozycji. Przez ostatnie co najmniej dwie dekady sporo dobrego wnieśli do badań i popularyzacji wiedzy o powiecie lipnowskim, a o Skępem i okolicy w szczególności, Bożena Ciesielska oraz Zenon Bigoszewski (Dobrzyń n. Wisłą) – pierwszy po wojnie (w 1965 r.) popularyzator wiedzy o historii powiatu lipnowskiego, Tadeusz Pawłowski (gmina Tłuchowo), Aleksander Sikorowski (gmina Chrostkowo), Wojciech Buller (Bobrowniki) oraz ostatnio Janusz Koszytkowski (gmina Wielgie).

Wieści z gmin

– Z satysfakcją odnotowujemy, że w obecnym powiecie szereg miejscowości posiada opracowania monograficzne, poza Skępem są to Tłuchowo, Chrostkowo i Radomice – informuje profesor Mirosław Krajewski. – W ostatnich latach ukazały się trzy poważne opracowania monograficzne dotyczące szkół ponadpodstawowych, prowadzonych przez powiat lipnowski, wszystkie związane z ważnymi jubileuszami tych placówek. Zresztą oświata powiatu lipnowskiego już w okresie międzywojennym miała szczęście do opracowań dotyczących placówek edukacyjnych. Wcale niemały wkład w historiografię powiatu lipnowskiego posiada

Stowarzyszenie Gmin Ziemi Dobrzyńskiej, głównie poprzez serię wydawniczą „Z dziejów Ziemi Dobrzyńskiej”, której do tej pory ukazały się 22 tomy. Sięgamy wreszcie do wydanego w Lipnie, dokładnie 110 lat temu, w 1908 roku, pierwszego albumu fotograficznego Ziemi Dobrzyńskiej lipnowskiego rejenta i społecznika, Ludomira Dmochowskiego. Sporą wartość poznawczą posiadają prace pozostawione w maszynopisach, jak chociażby opracowanie ks. Szczęsnego Starkiewicza, proboszcza lipnowskiego z 1953 roku.

W mającej się za chwilę ukazać najnowszej pracy profesora Krajewskiego wykorzystano dotychczasowy stan badań nad dziejami powiatu oraz podstawowe źródła archiwalne i drukowane,  relacje, wspomnienia i źródła epigraficzne. Oparto ją o blisko 2 tysiące przypisów do tekstu, z wykorzystaniem ponad 800 pozycji bibliograficznych, nie licząc kilkuset zespołów archiwalnych. Istotnym uzupełnień książki są liczne zdjęcia, w liczbie blisko 900, w tym kilkaset zdjęć prezentowanych w kolorze, umieszczonych w specjalnej wkładce zdjęciowej.

Monografia na rocznicę

– Praca powstaje w roku 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości – podkreśla Mirosław Krajewski. – Chciałbym zatem, aby czytelnik wybaczył mi to mocniejsze nakierowanie na lata powstań, wojen i udręki naszych pra- i ojców. Można rzec, że książka ta jest o ludziach tej ziemi, dużego fragmentu Ziemi Dobrzyńskiej, jako że powiat lipnowski po roku 1869 obejmował całą Ziemię Dobrzyńską, zaś w okresie międzywojennym swym zasięgiem rozpościerał się od Dobrzejewic i Lubicza na północy aż po Brudzeń na południu, obejmował cały pas nadwiślański Dobrej Ziemi. Są więc tu przedstawieni organizatorzy i przywódcy naszych zrywów wolnościowych, od konfederacji barskiej poczynając, poprzez wszystkie powstania, udział w I i II wojnie światowej, na ugrupowaniach poakowskich kończąc; słowem setki nazwisk, w znakomitej części wyjętych z „Nowego słownika biograficznego Ziemi Dobrzyńskiej” sprzed czterech lat oraz innych opracowań mono- i biograficznych. Jest wreszcie jeszcze inny powód, ważna rocznica, która wymaga podkreślenia w tym miejscu, a mianowicie data 1288, kiedy to w wyniku podziału księstwa przez Kazimierza powstało samodzielne księstwo dobrzyńskie i tę datę należy uznać za powstanie Ziemi Dobrzyńskiej jako jednostki podziału książęcego ziem polskich. Zatem w 2018 roku przypada 730. rocznica utworzenia Ziemi Dobrzyńskiej, która potem wykształciła i utrwaliła swoje „ziemskie” atrybuty: granice, stolicę, herb, sejmik, okazowanie rycerstwa i inne. Poczuwam się do miłego obowiązku wyrażenia słów uznania władzom powiatu lipnowskiego na czele z jego starostą Krzysztofem Baranowskim – dobrzyniakiem z urodzenia i gorącego umiłowania naszej Ziemi Dobrzyńskiej, za odważną decyzję, wspartą opinią radnych rady powiatu, zlecenia przygotowania i wydania drukiem poszerzonych materiałów do monografii powiatu, tym bardziej, że jak żalił się ponad 75 lat temu lipnowski mentor, prawnik i społecznik Kazimierz Keller: „miasto Lipno w naszych dziejach ojczystych zajmuje więcej niż skromne dzieje. Żaden z podręczników historii o Lipnie nie wspomina, wskutek zaś wojen archiwa poginęły, znaleźć przeto dane tyczące się historii miasta, jest wielce uciążliwą rzeczą”. Tak więc, oprócz poważnego, materialnego dorobku, powiat po 20 latach od odrodzenia, otrzymuje pracę, która z racji pokaźnego nakładu dotrze do bardzo szerokiego odbiorcy, a który będzie miał możliwość poszerzenia swojej wiedzy nie tylko o Lipnie, stolicy dzisiejszego i dawnego powiatu, powiecie lipnowskim, ale także o całej Ziemi Dobrzyńskiej, którą od kilku lat nazywamy Dobrą Ziemią. Dziękuję pracownikom powiatu lipnowskiego oraz gmin Kikół i Wielgie za przygotowanie i udostępnienie materiałów ilustrujących przede wszystkim obecny stan lokalnej przestrzeni i to zarówno w sferze materialnej, jak też osobowej. Dziękuję także autorom zdjęć i posiadaczom zdjęć archiwalnych, którzy różną drogą je udostępnili i przez to wzbogacili tę książkę.

Słowo o autorze

Autorem tej niezwykle istotnej niewątpliwie dla naszego regionu i jego mieszkańców, ale także przyszłych pokoleń i ludzi z zewnątrz, którzy będą mieli okazję dowiedzieć się o Ziemi Dobrzyńskiej wielu interesujących i istotnych kwestii, jest profesor doktor habilitowany Mirosław Krajewski. Politolog, historyk, wydawca, prof. zw. em. w IHiSM Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, prof. zw. SWPW w Płocku, prezes Dobrzyńskiego Towarzystwa Naukowego. Jest zasłużonym dla miast: Rypina (1995) i Skępego (1997) oraz gminy Radomin (2013) oraz pierwszym laureatem Nagrody im. A. A. Kochańskiego (1995), Nagrody im. ks. W. Borkowskiego (2015), I. Honorowym Członkiem Stowarzyszenia Gmin Ziemi Dobrzyńskiej (1999). W 2017 roku przypadło 45-lecie pracy naukowej Mirosława Krajewskiego, które zostało przypomniane w czasie czerwcowej promocji istotnej monografii kościoła OO. Bernardynów w Skępem, o której informowaliśmy na łamach CLI.

Do tematu wrócimy choćby po to, by poinformować naszych Czytelników o promocji i dostępności monografii. A to, jak zapewnia nas autor, już niebawem.

Lidia Jagielska

Reklama

Wszystko o dobrej ziemi komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

_

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie - Zapraszamy!


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez lipno-cli.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Wydawnictwo Promocji Regionu Sp. z o.o. z siedzibą w Golub-Dobrzyń 87-400, Rynek 20

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"